Kritiek

fotografie

De docent in de video van mijn foto cursus liet altijd een duidelijke stilte vallen als hij iets van gewicht wilde vertellen. Zo ook de in inleiding over kritiek. "Fellow Learners, in het normale leven heeft kritiek geen goede naam, het word je zelfs afgeleerd. Wij kunnen dat ons echter niet veroorloven. Wij willen namelijk leren steeds betere foto's te maken. Daarom moeten wij ons oefenen in het formuleren en verwerken van kritiek". In de rest van de video zette hij uiteen hoe je kritiek stap voor stap opbouwt. Het was anders dan ik had verwacht.

Wat ik eerder geleerd had over kritiek was heel simpel. Kom eerst met een compliment was het advies en geef dan je eventuele negatieve punt. Houdt het bij jezelf, de ander mag zelf beslissen wat hij ermee doet. Dat is wel zo veilig. Ik ben mensen tegen gekomen die door deze methode helemaal angstig waren geworden. Zodra iemand iets positiefs zei, krompen ze in elkaar. Ze reageerden alvast op de afkeuring waar het compliment een voorbode van was. Op internet vind je de meest rudimentaire vorm. Als je een foto geplaatst hebt, vinden mensen vinden hem of geweldig, of ze onthouden zich van commentaar. Zo is er geen confrontatie, maar ook geen uitwisseling van idee├źn.

Maar nu moest het anders. De leraar greep terug op eerder cursus materiaal. Kernwoorden waren inventarisatie, reconstructie, interpretatie en oordeel.

Eerder in de cursus had hij de nadruk gelegd op vocabulair. We hadden woorden geleerd om over foto's te kunnen praten. Deze moesten we gaan gebruiken om te beschrijven wat we zagen. Welke objecten waren gefotografeerd? Welke onderdelen waren scherp? Welke kleuren werden er gebruikt? Hoe stak het perspectief in elkaar. Welke compositie elementen konden benoemd worden. Dit resulteerde in een soort inventaris van de foto.

Bij de reconstructie probeerden we er achter te komen welke techniek de fotograaf gebruikt had. Voor veel foto's was dat uit te puzzelen. Wat voor soort lens gebruikte de fotograaf. Waar stond hij eigenlijk? Van welke kant kwam het licht? Wat was het type van de lichtbron?

Vervolgens formuleerden we bij de interpretatie wat de foto op ons overbracht. Ik vertaal hier een beetje letterlijk het Engelse woord 'convey'. Het woord betekenis wordt ontweken, dat is te eenduidig. Op iedere kijker brengt een foto immers andere dingen over. Ook de fotograaf heeft daar niet het laatste woord in. Bij de interpratie brachten we ook onze eigen achtergrond in.

De kritiek werd afgesloten met ons oordeel. Als we een foto sterk vonden, dan hadden we gelijk de inventaris van de sterke punten. En vonden we een aanpassing op zijn plaats dan hadden we zowel de aanpak voor de verbetering als het beoogde effect.

Deze oefening geeft inzicht in wat er nodig is om een foto te maken. Door het proces van een medefotograaf te ontrafelen leer je veel over het nemen van je eigen foto's. Door je eigen manier van werken inzichtelijk te maken biedt je deze kennis gestructureerd voor anderen aan. Dit is niet alleen van toepassing op foto's het kan op veel meer gebieden gebruikt worden. Het kost echter wel moeite.

Vorige Volgende